Vào đêm giao thừa, các ngày lễ lớn, tối cao điểm Trung thu hay những đêm cổ vũ bóng đá, vùng quanh Hồ Gươm có thể đông đến mức không nhích được. Để an toàn, cần chuẩn bị từ trước: hẹn điểm gặp lại, giữ trẻ nhỏ sát người, cất đồ quý, biết lối thoát ra phố rộng, và sẵn sàng rời đi sớm khi thấy dòng người bắt đầu ép.
Phần lớn các dịp đông người ở Hồ Gươm diễn ra vui vẻ, có lực lượng chức năng phân luồng, y tế trực, và người Hà Nội đã quen đi chơi những dịp này. Nhưng chỗ đông nhất cũng là chỗ dễ xảy ra lạc người, mất đồ, ngất vì nóng và chen lấn. Bài này tập hợp những kinh nghiệm thực tế để đi những dịp ấy mà vẫn về nhà đầy đủ.
Kế hoạch tổ chức, phân luồng, cấm đường của mỗi dịp do thành phố thông báo trước và mỗi năm mỗi khác. Hãy xem thông báo hiện hành trước khi đi.
Những dịp đông người nhất quanh hồ
Bảng dưới gom những dịp thường thấy; quy mô và cách tổ chức thay đổi từng năm:
| Dịp | Đông ở đâu | Đặc điểm cần biết |
|---|---|---|
| Đêm giao thừa | Quanh hồ, quảng trường, các phố dẫn vào hồ | Đông nhất năm, dòng người đổ về trước nửa đêm và tản ra cùng lúc sau đó |
| Các ngày lễ lớn, kỷ niệm | Quanh hồ và các trục phố trung tâm | Có thể có diễu hành, sự kiện, phân luồng rộng, người đến giữ chỗ từ sớm |
| Trung thu | Phố Hàng Mã và các phố lân cận, bờ hồ | Rất nhiều trẻ em, phố hẹp, xe đẩy, đồ chơi |
| Cổ vũ thể thao | Quanh hồ, các trục phố dẫn vào hồ | Người đi xe máy đổ về bất ngờ sau trận thắng, cờ, còi, không có lịch trước |
| Tối cuối tuần thường | Phố đi bộ, chợ đêm, phố ăn uống | Đông nhưng quen thuộc, ít rủi ro nếu giữ đồ và giữ trẻ |
Những đêm cổ vũ thể thao là khó lường nhất vì không có kế hoạch tổ chức từ trước và có rất nhiều xe máy đổ về cùng lúc. Nếu đi với trẻ nhỏ, đó là những đêm nên tránh khu trung tâm.
Chuẩn bị trước khi ra khỏi nhà
Ở chỗ đông, sóng điện thoại có thể nghẽn, gọi nhau không được. Mọi thứ cần thống nhất từ trước, khi cả nhóm còn ở cạnh nhau:
- Chọn điểm hẹn cụ thể, dễ nhận ngay cả khi đông, và hơi xa chỗ trung tâm sự kiện. Ví dụ góc một phố rộng gần hồ, không phải "ở bờ hồ".
- Chụp ảnh từng người trong nhóm, nhất là trẻ nhỏ, ngay trước khi đi để có ảnh quần áo đúng hôm đó.
- Ghi số điện thoại của bố mẹ vào giấy, nhét vào túi áo trẻ hoặc viết lên vòng đeo tay. Dạy trẻ khi lạc thì đứng yên và tìm người mặc đồng phục.
- Sạc đầy điện thoại, mang sạc dự phòng. Tải bản đồ ngoại tuyến.
- Mang ít đồ: túi nhỏ đeo trước, ít tiền mặt, không mang đồ đắt tiền không cần thiết, không mang túi lớn.
- Ăn uống trước, mang nước: đứng lâu trong đám đông, nhất là mùa nóng, dễ mệt và mất nước.
Nếu có thể, đi bộ hoặc đi xe công nghệ, xuống ở rìa vùng phân luồng. Gửi xe máy ở chỗ đông dịp lễ vừa khó, vừa mất thời gian lấy lại khi về.
Trong đám đông: đứng ở đâu, đi thế nào
Chọn chỗ đứng ở rìa đám đông, gần một lối ra phố rộng, thay vì chen vào giữa. Ở rìa, bạn vẫn xem được, và có thể rời đi bất cứ lúc nào. Chỗ giữa đám đông, nhất là gần một sân khấu hay điểm xem pháo hoa, là chỗ dòng người ép mạnh nhất khi mọi người cùng dồn về.
Khi di chuyển, đi theo dòng chứ không đi ngược. Đi ngược dòng người ở chỗ hẹp là cách nhanh nhất để bị kẹt và va chạm. Nếu cần sang hướng khác, đi chéo dần ra mép dòng người rồi mới rẽ. Tránh những điểm thắt nút như đầu phố hẹp, lối vào quảng trường, chân cầu, nơi nhiều dòng người gặp nhau.
Nếu thấy mình bị ép từ nhiều phía, khó thở, chân không chạm đất vững: giữ hai tay trước ngực tạo một khoảng thở, đứng vững, đi theo hướng dòng người đang chuyển động, tìm khe hở để thoát dần ra rìa. Nếu có người ngã gần bạn, hô to để những người xung quanh dừng lại, giúp người đó đứng dậy ngay.
Trẻ nhỏ và người lớn tuổi
Trẻ nhỏ thấp hơn đám đông, không nhìn thấy gì, dễ hoảng và dễ bị chen. Bế trẻ hoặc cho trẻ ngồi trên vai giúp trẻ nhìn được và người lớn kiểm soát được. Xe đẩy trẻ em ở chỗ quá đông thành vật cản và nguy hiểm cho chính đứa trẻ; dịp đông nhất nên dùng địu.
Đi với trẻ, chọn dịp và giờ ít căng thẳng hơn: Trung thu đi sớm từ chiều thay vì tối rằm, giao thừa xem từ chỗ xa thay vì cạnh hồ. Đừng ngại bỏ dở khi thấy trẻ mệt hay sợ.
Nói trước với trẻ lớn hơn về kế hoạch: đi đâu, đứng ở đâu, nếu lạc thì làm gì. Trẻ đã được dặn trước sẽ bình tĩnh hơn nhiều khi chuyện xảy ra. Cho trẻ mặc áo sáng màu, dễ nhìn từ xa trong đám đông, và đừng để trẻ cầm đồ chơi to, bóng bay buộc dây quấn quanh tay ở chỗ chen.
Người lớn tuổi, người có bệnh tim mạch, hô hấp, phụ nữ mang thai nên tránh những chỗ đông nghẹt, nhất là đêm giao thừa. Nếu muốn có không khí, có thể ra hồ từ chiều, đi dạo khi còn thưa, rồi về sớm trước giờ cao điểm.
Giữ đồ ở chỗ đông
Túi trước ngực, khoá kéo đóng. Ví, điện thoại để trong túi có khoá, đeo trước người. Túi quần sau và ba lô đeo lưng là chỗ dễ bị móc nhất.
Cẩn thận khi giơ điện thoại lên quay. Khi mọi người cùng giơ điện thoại quay pháo hoa, sự chú ý của bạn dồn hết vào màn hình. Cầm chắc, quấn dây đeo vào cổ tay.
Để ý những va chạm có chủ ý. Một người va vào bạn, một người khác hỏi chuyện, là kiểu đánh lạc hướng quen thuộc. Khi có va chạm, theo phản xạ đặt tay lên túi.
Đừng mang theo mọi thứ. Giấy tờ gốc, thẻ ngân hàng dự phòng, hộ chiếu với khách nước ngoài nên để ở chỗ ở, chỉ mang bản chụp hay một thẻ cần dùng. Mất một chiếc ví ít đồ dễ khắc phục hơn mất cả bộ giấy tờ.
Mất đồ thì báo ngay. Báo lực lượng công an gần nhất hoặc gọi 113. Khoá thẻ ngân hàng, khoá điện thoại từ xa nếu có thể. Đừng đuổi theo một mình trong đám đông.
Khi có người ngất, bị thương hay lạc
Dịp lễ lớn, thường có các điểm trực y tế và lực lượng chức năng ở những vị trí đông người. Khi thấy có người ngất, gọi người mặc đồng phục gần nhất, hô những người xung quanh dãn ra cho thoáng. Gọi cấp cứu 115 nếu cần; nói rõ vị trí theo mốc lớn như phía nào của hồ, gần phố nào.
Lạc người: nếu đã hẹn điểm gặp, đi về điểm hẹn và đứng chờ, đừng đi tìm lung tung vì cả hai bên cùng đi sẽ khó gặp. Lạc trẻ: báo ngay cho lực lượng chức năng gần nhất, đưa ảnh trẻ chụp hôm đó, mô tả quần áo. Đừng đợi.
Ngất vì nóng, mất nước là chuyện thường gặp nhất vào các dịp lễ mùa hè. Uống nước đều, nghỉ ở chỗ thoáng mỗi khi có thể, và rời khỏi đám đông ngay khi cảm thấy chóng mặt.
Lúc tan: rời đi thế nào
Sau một sự kiện lớn, như sau thời khắc giao thừa hay sau màn pháo hoa, cả đám đông cùng muốn về một lúc. Đây thường là lúc chen nhất, đông hơn cả lúc đến. Có hai cách: rời đi sớm vài phút trước khi kết thúc, hoặc đứng yên thêm một lúc cho dòng người vãn bớt rồi mới đi.
Đi về phía phố rộng, ra khỏi vùng phân luồng rồi mới gọi xe. Xe công nghệ và taxi dịp này rất khó gọi gần hồ, chờ lâu, giá có thể cao hơn. Đi bộ thêm vài phố là cách khôn ngoan. Nếu gửi xe máy, chuẩn bị tinh thần chờ lâu ở bãi.
Về đến nhà, nhắn cho cả nhóm biết đã về. Một thói quen nhỏ nhưng rất hữu ích sau những đêm đông người, khi ai cũng mệt và điện thoại có thể đã hết pin.
Theo dõi thông báo trước mỗi dịp lớn
Trước các dịp như Tết, các ngày lễ lớn, sự kiện kỷ niệm, thành phố và lực lượng cảnh sát giao thông thường thông báo kế hoạch tổ chức, phạm vi cấm xe, phân luồng, vị trí bắn pháo hoa nếu có. Thông báo này có trên báo chí, trang tin của thành phố và các kênh chính thức của chính quyền phường. Đọc trước vài ngày giúp biết phố nào cấm, từ giờ nào, đi đường nào vào được.
Với những dịp có quy mô rất lớn, như các đại lễ có diễu binh, diễu hành, có thể có những khu vực hạn chế người vào, kiểm soát an ninh, khung giờ tập dượt kéo dài nhiều ngày trước. Người ở trong phố cổ và quanh hồ cũng chịu ảnh hưởng: đi lại, nhận hàng, gửi xe đều phải tính lại. Khách đặt phòng trong vùng trung tâm vào dịp này nên hỏi chủ nhà về chuyện đi lại.
Những đêm cổ vũ thể thao thì không có thông báo trước. Cách duy nhất là để ý lịch thi đấu: nếu tối nay có một trận quan trọng của đội tuyển, khả năng cao là sau trận các phố quanh hồ sẽ đông xe máy bất thường.
Câu hỏi thường gặp
Đêm giao thừa ở Hồ Gươm có bắn pháo hoa không?
Nhiều năm Hà Nội tổ chức bắn pháo hoa đêm giao thừa ở một số điểm, trong đó có khu vực Hồ Gươm. Điểm bắn và quy mô mỗi năm khác nhau, nên xem thông báo của thành phố gần Tết.
Có nên đưa trẻ nhỏ đi xem giao thừa ở bờ hồ không?
Bờ hồ đêm giao thừa rất đông, trẻ nhỏ dễ mệt, dễ lạc. Nếu đi, đứng ở rìa đám đông, bế trẻ, chuẩn bị điểm hẹn và ảnh của trẻ. Nhiều gia đình chọn xem từ xa hoặc đi dạo từ chiều rồi về sớm.
Lạc người thân ở chỗ đông thì làm gì?
Quay về điểm hẹn đã thống nhất và đứng chờ. Nếu là trẻ em, báo ngay lực lượng chức năng gần nhất, đưa ảnh và mô tả quần áo. Không chạy đi tìm lung tung trong đám đông.
Số điện thoại khẩn cấp ở Hà Nội là gì?
Các số khẩn cấp toàn quốc là 113 cho công an, 114 cho cứu hoả và cứu nạn, 115 cho cấp cứu y tế. Khi gọi, nói rõ vị trí theo mốc lớn quanh hồ để người đến tìm nhanh.
Đi xe máy vào trung tâm dịp lễ có tiện không?
Thường không tiện vì nhiều phố bị phân luồng, cấm xe, bãi gửi đầy và lấy xe lúc về rất lâu. Đi xe công nghệ hoặc taxi xuống ở rìa vùng phân luồng rồi đi bộ thường đỡ mệt hơn.
Khi nào nên rời đám đông ngay?
Khi thấy bị ép khó thở, khi dòng người bắt đầu xô đẩy, khi trẻ hoặc người đi cùng mệt, chóng mặt, hoặc khi có dấu hiệu ẩu đả. Đi chéo ra mép dòng người, về phía phố rộng.