Nếu chỉ có nửa ngày ở trung tâm Hà Nội, cách dùng thời gian tốt nhất là đi bộ trong vùng Hoàn Kiếm: một vòng Hồ Gươm, vài phố cổ, một đoạn khu phố Pháp và một bữa ăn, gói gọn trong bốn đến năm tiếng mà không cần xe. Khoảng cách giữa các điểm ngắn, nhưng phố đông và nhiều thứ để dừng, nên lịch trình nửa ngày phải biết bỏ bớt.
Bài này đưa ba lịch trình nửa ngày theo ba buổi: sáng, chiều và tối, mỗi lịch có thứ tự đi, chỗ nghỉ chân và những điều nên tránh. Không có giá vé hay giờ mở cửa cụ thể; những nơi có bán vé hay có khung giờ riêng, bạn cần kiểm thông tin hiện hành trước khi đi.
Nguyên tắc chung cho một lịch trình nửa ngày
Thứ nhất, lấy Hồ Gươm làm tâm. Từ hồ, phố cổ nằm ở phía bắc, khu phố Pháp ở phía nam và đông nam, đều trong khoảng đi bộ. Mỗi lần lạc, chỉ cần tìm về hồ là định hướng lại được. Thứ hai, chọn một trong hai "nửa": phố cổ hoặc khu phố Pháp làm phần chính, phần kia chỉ ghé qua. Cố đi kỹ cả hai trong nửa ngày thì chỗ nào cũng chỉ lướt.
Thứ ba, dành ít nhất một khoảng ngồi. Ở Hoàn Kiếm, ngồi một quán cà phê nhìn ra phố hay ghế đá nhìn ra hồ không phải là mất thời gian; đó là lúc bạn thấy được nhịp sống mà đi liên tục sẽ bỏ qua. Thứ tư, chừa một khoảng dư. Phố đông, sang đường chậm, và luôn có thứ gì đó khiến bạn dừng lại lâu hơn dự tính.
Cuối cùng, mang giày đi bộ êm. Vỉa hè trong phố cổ hẹp, nhiều đoạn bị xe máy đỗ và hàng quán lấn, mặt lát không đều. Đôi giày mới hay dép cao gót sẽ quyết định chất lượng buổi đi hơn mọi lịch trình.
Ba lịch trình nửa ngày ở Hoàn Kiếm
Mỗi lịch trình dài khoảng bốn đến năm tiếng tính cả ăn uống, chọn một cái hợp với buổi bạn có:
| Lịch trình | Phần chính | Thứ tự gợi ý | Ăn và nghỉ |
|---|---|---|---|
| Buổi sáng | Bờ hồ và phố cổ | Bờ hồ lúc sớm → các phố cổ phía bắc → chợ Đồng Xuân → quay về hồ | Ăn sáng phố cổ, cà phê giữa buổi |
| Buổi chiều | Khu phố Pháp và bờ hồ | Nhà thờ Lớn và các phố quanh → Tràng Tiền → khu Nhà hát Lớn → phía nam hồ → bờ tây hồ lúc hoàng hôn | Kem hoặc nước giữa chiều, ăn tối sớm |
| Buổi tối | Phố cổ về đêm và hồ | Ăn tối phố cổ → các phố đi bộ, chợ đêm nếu đúng ngày → bờ hồ lên đèn | Ăn tối, ăn vặt dọc đường |
Ba lịch trình có thể nối nhau thành một ngày trọn vẹn. Lịch một ngày có bài riêng, với cách sắp xếp khác vì sức chân và cái nóng giữa trưa thay đổi mọi thứ.
Lịch trình buổi sáng: bờ hồ trước, phố cổ sau
Bắt đầu ở bờ hồ khi trời còn mát, đi nửa vòng hồ phía đông hoặc phía tây tuỳ chỗ bạn ở. Sau đó lên quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, đi vào phố cổ theo một trục chính dẫn lên phía bắc. Buổi sáng là lúc phố cổ có nhịp buôn bán rõ nhất: hàng mở cửa, xe chở hàng giao vào các phố chuyên doanh, người mua kẻ bán ở chợ.
Đi đến chợ Đồng Xuân là mốc xa nhất của buổi sáng. Từ chợ, quay về hồ theo một trục khác với lúc đi để thấy thêm phố mới. Mỗi phố cổ có câu chuyện riêng về tên gọi và nghề xưa, nhưng trong nửa ngày, cứ đi theo cảm hứng, ghé ngõ nào trông thú vị, không cần đánh dấu đủ phố.
Nếu đi vào ngày cuối tuần, buổi sáng phố cổ có thêm người Hà Nội từ các quận khác về mua sắm, ăn sáng, nên các phố chuyên doanh và quanh chợ đông hơn ngày thường. Ngày thường thì ngược lại: nhịp giao hàng, bốc dỡ dày hơn, xe ba gác, xe tải nhỏ ra vào liên tục. Cả hai đều đáng xem, chỉ cần biết trước để không ngạc nhiên khi phải đứng nép vào cửa nhà ai đó chờ xe hàng đi qua.
Đến giữa trưa, phố cổ nóng và đông xe. Đây là lúc kết thúc: ăn trưa sớm rồi về nghỉ. Nếu còn sức, dừng ở một quán cà phê trên tầng nhìn xuống phố, chỗ ngồi trên cao là cách tốt nhất để thấy phố cổ đông đúc mà không phải chen trong đó.
Lịch trình buổi chiều: khu phố Pháp và hoàng hôn trên hồ
Buổi chiều nắng gắt nên đi phía có bóng cây. Khu phố Pháp phía nam hồ có hàng cây lớn, vỉa hè rộng hơn phố cổ, hợp với chiều. Bắt đầu từ quanh Nhà thờ Lớn và các phố nhỏ lân cận, đi qua phố Tràng Tiền về phía Nhà hát Lớn. Kiến trúc của các công trình này có mục riêng; trong lịch trình, chỉ cần biết chúng gần nhau và đi bộ nối được.
Nếu muốn có một điểm trong nhà để tránh nắng, các bảo tàng trong khu phố Pháp là lựa chọn hợp lý; kiểm giờ mở cửa và ngày nghỉ trước vì nhiều bảo tàng nghỉ một ngày trong tuần. Phố sách gần đó cũng là chỗ dừng mát và yên.
Đi chiều còn một lợi thế: các phố trong khu phố Pháp ít hàng quán lấn vỉa hè hơn phố cổ, nên đi bộ thật sự là đi bộ, không phải luồn lách. Người thích chụp ảnh sẽ thấy ánh chiều chiếu xiên lên những bức tường vàng, cửa chớp xanh rất ăn ảnh; nhớ rằng nhiều ngôi nhà ở đây vẫn là nhà ở, cơ quan, trường học, nên đứng ngoài vỉa hè mà chụp, không bước vào sân khi chưa được phép.
Cuối chiều, quay về hồ từ phía nam, đi dọc bờ tây khi mặt trời xuống. Ánh chiều chiếu xiên qua hàng cây bờ tây, mặt hồ chuyển màu, đèn quanh hồ bắt đầu bật. Đây là lúc nên tìm một ghế đá, ngồi đến khi trời tối hẳn rồi mới đi ăn tối.
Lịch trình buổi tối: phố cổ lên đèn
Buổi tối, phố cổ mang gương mặt khác: hàng quán bày ra vỉa hè, các phố ăn uống đông, đèn treo, tiếng nói cười. Ăn tối trong phố cổ rồi đi bộ dần về phía hồ. Nếu đúng tối cuối tuần, các phố đi bộ và chợ đêm sẽ là phần chính của buổi.
Tối ngày thường yên hơn, đi phố cổ thoải mái hơn và các phố quanh hồ vẫn đẹp dù xe chạy. Đi bộ dọc bờ hồ lúc tám, chín giờ tối ngày thường là một trong những trải nghiệm dễ chịu nhất ở Hoàn Kiếm: đủ người để không vắng, đủ thưa để nghe thấy tiếng lá.
Về khuya, một số phố trong phố cổ vẫn rất ồn vì quán bia, quán nhạc. Đó là lựa chọn của người thích náo nhiệt. Nếu đi cùng người lớn tuổi hay trẻ nhỏ, kết thúc ở bờ hồ trước mười giờ là vừa, và tránh các phố tập trung quán bia vào giờ cao điểm.
Những điều nên bỏ khi chỉ có nửa ngày
Nửa ngày không đủ cho mọi thứ. Mấy việc sau đây thường ngốn thời gian mà người đi lần đầu ít khi tính đến:
- Xếp hàng dài ở một quán ăn nổi tiếng: chờ có khi bằng thời gian đi cả một phố. Có rất nhiều hàng bình thường mà ngon.
- Mua sắm kỹ: mặc cả, thử đồ, so hàng trong phố cổ ngốn hàng giờ. Nếu muốn mua quà, chọn một chỗ, mua nhanh vào cuối buổi.
- Cố ghé đủ mọi di tích: mỗi nơi cần thời gian để đọc, ngắm, cởi giày, xếp hàng. Chọn một hoặc hai nơi bạn thật sự quan tâm.
- Đi xe vòng vòng trong phố cổ: phố một chiều, tắc giờ cao điểm; đi bộ thường nhanh hơn.
- Đi ra ngoài vùng Hoàn Kiếm: những điểm ở quận khác như khu Ba Đình, Tây Hồ để dành cho chuyến sau hoặc một ngày riêng.
Bỏ bớt không phải là bỏ lỡ. Nửa ngày đi chậm ở một nửa trung tâm cho nhiều kỷ niệm hơn nửa ngày chạy qua cả hai nửa.
Ước lượng khoảng cách đi bộ giữa các mốc
Các con số dưới đây là thời gian đi bộ thong thả ước chừng, chưa tính dừng chân, dùng để sắp lịch chứ không phải số đo chính xác:
| Từ | Đến | Đi bộ thong thả | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục | Chợ Đồng Xuân | Khoảng mười lăm đến hai mươi phút | Đi qua các phố cổ, vỉa hè hẹp, dễ dừng lâu hơn |
| Bờ tây hồ | Khu Nhà thờ Lớn | Khoảng năm phút | Rất gần, qua vài phố nhỏ |
| Phía nam hồ | Khu Nhà hát Lớn | Khoảng mười phút | Theo phố Tràng Tiền, vỉa hè rộng, có bóng cây |
| Chợ Đồng Xuân | Ga Long Biên, chân cầu Long Biên | Khoảng mười phút | Phố đông xe tải nhỏ, đi cẩn thận |
| Một vòng hồ | Quay về chỗ cũ | Khoảng nửa giờ đến một giờ | Tuỳ nhịp đi và số lần dừng |
Phố cổ làm thời gian đi bộ kéo dài vì vỉa hè bị chiếm, phải bước xuống lòng đường, chờ xe, tránh người. Cùng một quãng, đi buổi sớm vắng có khi chỉ bằng một nửa đi giờ tan tầm. Khi tính lịch, cộng thêm ít nhất một phần ba thời gian cho những trở ngại đó.
Điều chỉnh lịch trình theo người đi cùng
Đi với người cao tuổi. Chọn lịch buổi sáng hoặc chiều muộn, rút bớt phần phố cổ vì vỉa hè khó đi, tăng thời gian ngồi bên hồ. Khu phố Pháp vỉa hè rộng, bằng phẳng hơn, hợp với người đi chậm. Chuẩn bị sẵn chỗ ngồi nghỉ: một quán nước, một ghế đá, một sảnh bảo tàng.
Đi với trẻ nhỏ. Trẻ nhỏ mỏi nhanh và chán nhanh hơn người lớn. Chèn vào lịch những thứ trẻ thích: ngắm rùa nhỏ, cá dưới hồ, ăn kem, xem trò chơi dân gian nếu đúng tối cuối tuần. Đừng dắt trẻ qua phố bia hay phố quá đông xe vào buổi tối.
Đi một mình. Đi một mình cho phép thay lịch theo ý thích: dừng ở phố nào thú vị, bỏ phố nào quá đông. Buổi tối nên ở các phố đông người và sáng đèn; giữ điện thoại có pin và bản đồ ngoại tuyến.
Đi theo nhóm bạn. Nhóm đông dễ tản mát trong phố cổ. Hẹn điểm gặp ở một mốc rõ như quảng trường hay một góc hồ, và thống nhất giờ quay lại để không ai phải chờ ai giữa phố đông.
Câu hỏi thường gặp
Nửa ngày có đủ để đi hết phố cổ Hà Nội không?
Không đủ để đi hết, vì phố cổ có rất nhiều phố và ngõ. Nửa ngày đủ để đi một trục chính, vài phố chuyên doanh, ghé chợ và cảm nhận nhịp buôn bán. Người muốn tìm hiểu kỹ thường quay lại nhiều lần.
Đang quá cảnh ở Hà Nội vài tiếng có nên vào Hoàn Kiếm không?
Nếu thời gian giữa hai chuyến bay đủ dài để trừ đi thời gian di chuyển hai chiều từ sân bay, làm thủ tục và đề phòng tắc đường, thì vào Hồ Gươm đi bộ một vòng là lựa chọn hợp lý. Nếu sát giờ, không nên mạo hiểm.
Buổi nào trong ngày đi bộ ở Hoàn Kiếm dễ chịu nhất?
Sáng sớm và chiều muộn dễ chịu nhất vì mát và ánh sáng đẹp. Giữa trưa mùa hè rất nóng, vỉa hè hấp nhiệt. Buổi tối đông vui nhưng ồn hơn, nhất là cuối tuần.
Có cần thuê hướng dẫn viên cho nửa ngày ở Hoàn Kiếm không?
Không bắt buộc, vì khoảng cách gần và dễ định hướng theo hồ. Hướng dẫn viên hữu ích khi bạn muốn nghe câu chuyện về tên phố, nghề xưa, kiến trúc. Nếu thuê, chọn người có giấy tờ hành nghề và thoả thuận rõ phạm vi trước.
Đi nửa ngày với trẻ nhỏ nên chọn lịch nào?
Lịch buổi sáng hoặc chiều muộn hợp hơn buổi tối vì ít đông và ít ồn. Rút ngắn quãng đi bộ, chèn thêm chỗ nghỉ có bóng mát quanh hồ, và tránh các phố nhiều xe máy đỗ kín vỉa hè khiến phải đi dưới lòng đường.
Có nên đi xích lô thay vì đi bộ trong nửa ngày không?
Một chuyến xích lô ngắn quanh phố cổ giúp đỡ mỏi chân và nhìn phố ở góc khác. Nên thoả thuận rõ lộ trình, thời gian và tổng tiền trước khi lên xe, và vẫn nên dành phần lớn thời gian để đi bộ.