Mùa nào đi Hoàn Kiếm đẹp nhất: Hà Nội mùa thu và bốn mùa quanh Hồ Gươm

Nếu được chọn, mùa thu, khoảng từ tháng chín đến tháng mười một, là mùa dễ chịu nhất để đi bộ ở vùng Hoàn Kiếm: trời trong, nắng nhẹ, gió heo may, ít mưa hơn mùa hè và chưa lạnh như mùa đông. Nhưng mỗi mùa ở Hồ Gươm có vẻ đẹp riêng, và người đến vào mùa khác vẫn có lý do để vui, nếu biết chuẩn bị cho thời tiết.

Bài này đi qua bốn mùa của vùng trung tâm Hà Nội theo góc nhìn người đi bộ: trời thế nào, cây quanh hồ đổi ra sao, mùa nào đông khách, cần mang gì. Mốc tháng chỉ là khoảng thường thấy; thời tiết từng năm xê dịch, nên trước chuyến đi vẫn cần xem dự báo.

Bốn mùa ở Hoàn Kiếm qua con mắt người đi bộ

Bảng tóm tắt; các mục sau nói kỹ từng mùa:

Ranh giới các mùa ở miền Bắc không sắc nét. Có năm tháng mười đã có những đợt gió mùa lạnh, có năm tháng tư vẫn còn rét nàng Bân. Bảng là khung để lên kế hoạch, không phải lời hứa về thời tiết.

Mùa thu: lý do người ta nhắc mãi

Mùa thu Hà Nội được nhắc trong thơ, nhạc, văn đến mức thành một hình ảnh quen. Bỏ qua phần lãng mạn, lý do thực tế rất đơn giản: đây là mùa khí hậu dễ chịu nhất cho người đi ngoài trời. Độ ẩm giảm dần sau mùa mưa, nắng không còn gắt, buổi sáng và buổi tối se lạnh vừa đủ để khoác một chiếc áo mỏng. Bầu trời thường trong hơn, ánh sáng xiên vàng hơn, hợp với chụp ảnh.

Quanh Hồ Gươm, mùa thu là lúc người ra hồ đông đều cả ngày. Buổi chiều, nhiều người mặc áo dài đến chụp ảnh với hàng cây và mặt nước; các nhóm bạn trẻ đạp xe chở hoa qua phố. Gánh hàng hoa trên xe đạp là hình ảnh hay gặp trong khu phố cổ và quanh hồ, nhất là mùa thu, khi nhiều loại hoa vào mùa.

Một điều ít người để ý: cuối thu là lúc những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về làm nhiệt độ hạ nhanh trong một đêm. Sáng hôm trước còn mặc áo cộc, sáng hôm sau đã phải khoác áo dày. Người đi xa đến vào cuối tháng mười, tháng mười một nên mang theo ít nhất một áo ấm, dù dự báo trước chuyến đi vẫn còn nóng.

Mùa thu cũng có Tết Trung thu, khi phố Hàng Mã và các phố lân cận đầy đồ chơi, đèn lồng, và dòng người đổ về đông nghẹt vào những tối trước rằm tháng tám. Ngày Quốc khánh mùng 2 tháng 9 cũng rơi vào đầu mùa, khi vùng trung tâm thường có nhiều hoạt động kỷ niệm và rất đông người. Muốn tận hưởng mùa thu yên tĩnh, tránh những ngày cao điểm ấy.

Mùa đông: hanh khô, sương và cây thay lá

Mùa đông Hà Nội có hai kiểu: những ngày khô hanh, trời xanh, nắng vàng nhạt, và những ngày rét ẩm, trời xám, mưa phùn lạnh. Ngày hanh khô là ngày tuyệt để đi bộ vào giữa trưa: nắng ấm trên vai, gió hanh, mặt hồ xanh trong. Ngày rét ẩm thì cần áo ấm chống gió, vì gió thổi qua mặt hồ lạnh hơn trong phố nhiều.

Cây quanh hồ đổi màu và thay lá vào mùa này. Hàng cây cơm nguội ven hồ chuyển lá vàng rồi rụng, phủ một lớp vàng lên mặt đường và mặt nước, được rất nhiều người tìm đến chụp ảnh. Buổi sáng mùa đông thường có sương, có những hôm tháp Rùa chỉ còn là một dáng mờ giữa mặt hồ.

Cuối mùa đông là Tết Nguyên đán. Những ngày trước Tết, phố cổ đông nhất năm vì người đi sắm Tết, bán hoa, bán đồ trang trí. Đêm giao thừa, khu vực quanh hồ là một trong những nơi tập trung đông người nhất thành phố. Sau Tết vài ngày, phố cổ lại rất vắng vì nhiều cửa hàng nghỉ dài, người đi quê chưa lên. Đây là lúc lạ lùng và yên ả nhất của phố cổ trong năm.

Mùa xuân: mưa phùn, nồm và lộc non

Sau Tết, Hà Nội bước vào những tuần mưa phùn và nồm ẩm. Không khí ẩm đến mức tường nhà, nền gạch đọng nước, quần áo phơi không khô. Với người đi bộ, mưa phùn không làm ướt nhiều nhưng làm mặt đường đá quanh hồ và vỉa hè phố cổ rất trơn. Giày đế bám và một chiếc áo khoác mỏng chống ẩm là đủ.

Đổi lại, mùa xuân có ánh sáng mềm, trời xám bạc khiến mặt hồ và cây cối như một bức tranh thuỷ mặc. Cây quanh hồ ra lộc non xanh nhạt. Người thích chụp ảnh tĩnh lặng, ít tương phản thường thích mùa này hơn cả mùa thu. Đây cũng là mùa lễ hội ở các làng quanh Hà Nội, nên trung tâm có lúc vắng khách nội địa hơn.

Cuối xuân, trời ấm lên rõ rệt, những cơn mưa rào đầu mùa xuất hiện, báo hiệu mùa hè. Nếu chuyến đi rơi vào tháng tư, cần chuẩn bị cho cả ngày mát lẫn ngày đã nóng.

Mùa hè: nóng nhưng có lý do riêng để đến

Mùa hè Hà Nội nóng và ẩm, nắng gắt giữa ngày, có những đợt nắng nóng kéo dài. Đi bộ giữa trưa mùa hè ở phố cổ, nơi ít cây và đông xe, là việc mệt. Chiều tối thường có mưa rào, mưa giông bất chợt, có khi mưa rất to trong thời gian ngắn rồi tạnh.

Dù vậy, mùa hè có cái riêng. Hàng lộc vừng ven hồ ra hoa vào mùa hè, những chùm hoa đỏ rủ xuống mặt nước, rụng thành một lớp đỏ trên mặt hồ và lối đi. Buổi tối mùa hè, bờ hồ đông nhất năm vì ai cũng muốn ra hồ hóng gió. Kỳ nghỉ hè của học sinh cũng khiến nhiều gia đình về thăm thủ đô, các phố quanh hồ nhộn nhịp hơn.

Muốn đi mùa hè, sắp lịch theo nhịp người Hà Nội: ra ngoài từ sáng sớm, nghỉ trong nhà giữa trưa, đi lại từ chiều muộn và chơi đến tối. Mũ rộng vành, nước uống, kem chống nắng là thứ không thể thiếu. Khi trời có dấu hiệu giông, tìm chỗ trú dưới mái hiên kiên cố, tránh đứng dưới cây lớn.

Mùa đông khách và mùa vắng khách

Đông nhất. Những ngày trước Tết Nguyên đán, đêm giao thừa, các kỳ nghỉ lễ dài như 30 tháng 4 và 1 tháng 5, Quốc khánh 2 tháng 9, tối cao điểm Trung thu. Lúc này phố cổ và quanh hồ đông gấp nhiều lần ngày thường, chỗ ở trong vùng trung tâm cũng khó đặt hơn.

Đông vừa. Các cuối tuần mùa thu, kỳ nghỉ hè. Khách nội địa và quốc tế đều nhiều, nhưng ngày thường trong tuần vẫn dễ chịu.

Vắng hơn. Vài ngày đầu năm mới âm lịch khi nhiều cửa hàng nghỉ, những tuần mưa phùn sau Tết, các ngày thường giữa mùa hè nắng nóng. Phố cổ vắng, nhưng một số hàng quán và cửa hàng cũng nghỉ.

Mùa khách quốc tế. Khách nước ngoài thường đến đông vào những tháng mát, từ thu sang xuân. Các phố nhiều khách sạn nhỏ trong phố cổ nhộn nhịp hơn hẳn vào giai đoạn này.

Mang gì theo mùa khi đi bộ ở Hoàn Kiếm

Hành lý đúng mùa giúp một ngày đi bộ dễ chịu hơn nhiều:

• Thu: áo khoác mỏng cho sáng tối, giày đi bộ, kính râm. Đây là mùa ít cần chuẩn bị nhất.
• Đông: áo ấm chống gió, mũ len, khăn quàng, kem dưỡng da vì trời hanh. Ngày rét ẩm cần thêm áo chống nước nhẹ.
• Xuân: áo chống ẩm, ô gấp, giày đế bám. Chuẩn bị cả cho ngày ấm lẫn ngày lạnh vì thời tiết đổi nhanh.
• Hè: mũ rộng vành, áo thoáng, kem chống nắng, chai nước, ô hoặc áo mưa mỏng cho cơn giông chiều.
• Mọi mùa: túi nhỏ đeo trước, sạc dự phòng, khẩu trang cho những ngày bụi hay có khói xe nhiều.

Cuối cùng, đừng quá lo chọn "đúng mùa". Hồ Gươm không có mùa nào xấu. Có mùa dễ đi, có mùa phải chọn giờ, nhưng mùa nào cũng có những người Hà Nội ra hồ mỗi ngày, và bạn chỉ cần đi theo nhịp của họ.

Chọn mùa theo mục đích chuyến đi

Đi bộ nhiều, khám phá phố. Mùa thu và những ngày hanh khô đầu mùa đông là lựa chọn số một. Đi được cả ngày, ít phải lo mưa, không bị nắng hầm trong phố cổ.

Chụp ảnh. Mỗi mùa một kiểu ảnh: thu vàng và trong, đông có sương và lá vàng, xuân xám bạc và mềm, hè có hoa đỏ và trời xanh đậm sau mưa. Người chụp ảnh nghiêm túc thường chọn mùa theo kiểu ảnh muốn có, rồi chọn giờ sớm hay muộn trong ngày.

Xem không khí lễ hội. Chọn những tuần trước Tết, dịp Trung thu, hoặc các cuối tuần có sự kiện quanh hồ. Chấp nhận đông, chuẩn bị tinh thần chen và đặt chỗ ở sớm.

Đi cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi. Tránh giữa mùa hè và những ngày rét đậm. Mùa thu và cuối xuân hợp hơn, chọn ngày thường thay cho dịp lễ.

Công tác kết hợp đi chơi. Mùa nào cũng được, vì thời gian rảnh thường là buổi sáng sớm và buổi tối, hai khung dễ chịu quanh năm ở bờ hồ.

Câu hỏi thường gặp

Tháng mấy đi Hà Nội đẹp nhất?

Nhiều người chọn khoảng tháng chín đến tháng mười một vì trời mát, trong, ít mưa. Tháng mười hai đến tháng hai có những ngày hanh khô đẹp nhưng lạnh. Thời tiết từng năm xê dịch, nên xem dự báo gần ngày đi.

Mùa hè có nên đi Hoàn Kiếm không?

Có thể đi nếu sắp lịch hợp lý: ra ngoài từ sáng sớm, nghỉ trong nhà giữa trưa, đi lại từ chiều muộn. Mùa hè có hoa lộc vừng ven hồ và bờ hồ buổi tối rất đông vui, chỉ cần chuẩn bị cho nắng nóng và mưa giông.

Đi Hà Nội dịp Tết có gì đặc biệt ở Hồ Gươm?

Trước Tết, phố cổ đông vui với chợ hoa, đồ trang trí. Đêm giao thừa quanh hồ rất đông người. Mấy ngày đầu năm, phố cổ vắng lạ và nhiều cửa hàng nghỉ. Mỗi giai đoạn có không khí riêng, chọn tuỳ điều bạn muốn thấy.

Mùa nào chụp ảnh ở Hồ Gươm đẹp?

Mùa thu có ánh sáng vàng và trời trong; mùa đông có cây cơm nguội vàng lá và sương sớm; mùa hè có hoa lộc vừng đỏ ven hồ; mùa xuân có ánh sáng mềm, lộc non. Giờ đẹp nhất trong ngày vẫn là sáng sớm và chiều muộn.

Mưa phùn mùa xuân có ảnh hưởng đi bộ nhiều không?

Mưa phùn ít khi làm ướt sũng, nhưng làm mặt đường đá quanh hồ và vỉa hè phố cổ trơn. Đi giày đế bám, mang ô nhỏ hoặc áo khoác chống ẩm là vẫn đi bộ thoải mái được.

Nên tránh những ngày nào nếu sợ đông?

Tránh đêm giao thừa, các kỳ nghỉ lễ dài, ngày Quốc khánh và các tối cao điểm Trung thu. Nếu buộc phải đi vào những dịp này, chọn ngày thường gần đó hoặc đi rất sớm buổi sáng.