Ăn gì ở phố cổ Hoàn Kiếm theo giờ trong ngày: từ sáng sớm đến khuya

Ở phố cổ Hoàn Kiếm, món ăn đi theo giờ: phở, bánh cuốn, xôi, bánh mì vào buổi sáng; bún chả, cơm bình dân, bún các loại vào buổi trưa; chè, bánh gối, nộm, cà phê vào buổi chiều; chả cá, lẩu, đồ nướng, ốc vào buổi tối; cháo, phở đêm, bánh mì nướng vào khuya. Đi sai giờ, nhiều hàng đã đóng hoặc hết món.

Bài này sắp xếp các món ăn phố cổ theo nhịp một ngày, kèm gợi ý lịch ăn cho khách ghé một ngày, lưu ý về những giờ đông nhất, và cách tránh đi tìm một món đúng lúc nó không bán. Bài không kèm tên quán, vì mục đích là giúp bạn hiểu nhịp ăn của phố để tự chọn.

Vì sao món ăn ở phố cổ lại đi theo giờ

Phần lớn hàng ăn trong phố cổ là hàng gia đình nhỏ, chuyên một hai món, làm theo mẻ. Nồi nước phở ninh từ đêm để bán sáng; than bún chả nhóm gần trưa; bánh gối, bánh rán rán từ chiều; ốc, lẩu mở từ chiều tối. Mỗi hàng chỉ làm một lượng vừa đủ cho số giờ bán, hết là nghỉ. Vì vậy cùng một vỉa hè, buổi sáng là hàng phở, buổi tối có thể thành hàng lẩu hay đồ nướng của người khác.

Nhịp này cũng phản ánh thói quen của người Hà Nội: bữa sáng ăn ngoài, nhanh và nóng; bữa trưa của người đi làm cần no mà không quá lâu; buổi chiều là giờ ăn quà; buổi tối ăn chậm, ngồi lâu cùng gia đình bạn bè. Khi hiểu nhịp ấy, bạn sẽ không mất công đi tìm bún chả lúc sáu giờ sáng hay phở gánh lúc ba giờ chiều.

Một điều nữa là vỉa hè phố cổ được dùng luân phiên: ban ngày là chỗ bày hàng của cửa hàng buôn bán, buổi tối chuyển thành chỗ ngồi ăn uống. Quy định về sử dụng vỉa hè thay đổi theo từng thời kỳ, nên có những phố bạn thấy hàng ăn kín vỉa hè, có phố thì không. Đó không phải chuyện quán tốt hay xấu mà là cách phố vận hành.

Sáng sớm: món nóng và nhanh

Từ khoảng năm, sáu giờ sáng đến chín, mười giờ là giờ ăn sáng. Những lựa chọn quen thuộc:

• Phở bò, phở gà: món sáng tiêu biểu, nước dùng ngon nhất lúc sớm.
• Bánh cuốn nóng: nhẹ, mềm, hợp người không thích món nước.
• Xôi các loại: xôi xéo, xôi lạc, xôi ngô, mua mang đi được.
• Bánh mì: pate, chả, trứng ốp, nhanh gọn.
• Bún riêu, bún mọc: một số hàng bán từ sáng.
• Cháo sườn, cháo trai: hợp người già, trẻ nhỏ, ngày lạnh.
• Cà phê và trà: người phố cổ thường ngồi cà phê sau bữa sáng.

Buổi sáng là lúc phố cổ yên nhất, xe cộ chưa đông, cửa hàng đang mở. Nếu bạn ở trong khu phố cổ, dậy sớm đi ăn sáng là cách dễ nhất để thấy nhịp sống người dân. Hàng ăn sáng nhiều nhất ở các ngõ chợ và phố có nhiều nhà ở, ít hơn trên những trục phố thuần buôn bán.

Buổi trưa: bữa no cho người đi làm

Từ khoảng mười một giờ đến một giờ chiều, phố cổ phục vụ bữa trưa cho người làm việc trong khu vực:

• Bún chả: món trưa đặc trưng, khói nướng than bắt đầu từ gần trưa.
• Cơm bình dân: cơm với nhiều món bày sẵn, chọn món theo đĩa, hợp với người muốn ăn cơm.
• Bún các loại: bún riêu, bún ốc, bún đậu mắm tôm, bún thang, bún bò Nam Bộ (món trộn khô, dù tên gọi vậy nhưng phổ biến ở Hà Nội).
• Miến lươn, miến gà: miến lươn trộn hoặc nước là món của nhiều hàng trong phố.
• Phở cuốn, phở trộn: món nhẹ cho ngày nóng.

Giờ trưa các hàng đông, thường phải ngồi ghép bàn. Nhiều hàng chỉ bán đến khoảng một, hai giờ chiều rồi dọn. Nếu muốn ăn bún chả hay bún đậu đúng món, nên đi trong khung giờ này. Sau giờ trưa, người Hà Nội có thói quen nghỉ ngơi, phố bớt nhộn nhịp một chút trước khi vào nhịp chiều.

Buổi chiều: giờ ăn quà và cà phê

Từ khoảng ba giờ đến sáu giờ chiều là giờ ăn quà. Hàng bánh gối, bánh rán, nem chua rán, khoai lang chiên bắt đầu mở. Nộm bò khô, chè, kem, hoa quả dầm được nhiều người tìm, nhất là mùa nóng. Đây cũng là giờ học sinh tan học, người đi làm ghé ăn chút gì trước khi về nhà.

Cà phê chiều là thói quen của nhiều người, từ dân văn phòng tranh thủ ra ngồi đến khách du lịch nghỉ chân sau buổi tham quan. Những quán có ban công hay tầm nhìn ra hồ đông nhất vào giờ hoàng hôn. Trà chanh, trà đá vỉa hè cũng đông dần khi chiều xuống.

Một gợi ý cho buổi chiều: đừng ăn quá nhiều quà nếu bạn định ăn tối với một món ngồi lâu như chả cá hay lẩu. Quà vặt ở Hà Nội nhỏ phần nhưng ăn liên tiếp vài món thì vẫn no. Chọn một hai món, đi bộ thêm một vòng phố rồi mới vào bữa tối là nhịp hợp lý.

Buổi tối và đêm: ngồi lâu và ăn khuya

Từ khoảng sáu giờ tối, phố cổ chuyển sang nhịp đi chơi. Các món ngồi lâu như chả cá, lẩu, đồ nướng, ốc, nem nướng, bia hơi bày ra vỉa hè. Một số khu phố tập trung nhiều hàng ăn tối và quán bia, đông nhất vào cuối tuần. Người Hà Nội đi ăn tối với gia đình hay nhóm bạn, gọi nhiều món ăn chung và ngồi trò chuyện.

Món tối phổ biến khác gồm phở xào, phở trộn, bún ngan, cháo, miến xào, cơm rang. Nhiều hàng chỉ mở buổi tối, bày trên vỉa hè hoặc trong ngõ. Bánh mì nướng than, xiên nướng, ngô khoai nướng là món ăn chơi buổi tối, nhất là mùa lạnh.

Sau mười giờ đêm, phần lớn hàng đã dọn, chỉ còn một số hàng phở đêm, cháo đêm, bánh mì phục vụ người đi làm ca và người đi chơi về muộn. Giờ đóng cửa của các hàng ăn và quy định về hoạt động ban đêm có thể thay đổi theo thời kỳ, nên nếu định ăn khuya, hãy hỏi người ở khách sạn hoặc nhà trọ về những hàng còn mở gần chỗ bạn ở.

Gợi ý lịch ăn một ngày cho khách ghé phố cổ

Đây là ví dụ một ngày ăn uống cân bằng, đi bộ được, không cần di chuyển xa:

Nếu ở lại nhiều ngày, hãy thay đổi: ngày thứ hai có thể đổi phở thành bún riêu hay xôi, bún chả thành bún thang, chả cá thành lẩu hay món nướng. Mỗi món một ngày giúp bạn trải nghiệm nhiều hơn mà không bị ngán.

Những lưu ý khi đi ăn ở phố cổ

Mang tiền mặt mệnh giá nhỏ. Nhiều hàng nhỏ đã nhận chuyển khoản qua mã quét, nhưng không phải tất cả. Tiền mặt mệnh giá nhỏ giúp trả tiền nhanh, nhất là ở hàng rong.

Hỏi giá trước khi gọi ở chỗ không rõ ràng. Phần lớn hàng ăn trong phố cổ bán giá ổn định, nhưng nếu thấy không có bảng giá, hãy hỏi trước để tránh hiểu lầm khi thanh toán.

Để ý đồ đạc. Phố đông, ngồi sát mép đường, nên giữ túi, điện thoại trong tầm tay.

Tôn trọng chỗ ngồi chung. Ghế thấp, bàn nhỏ, ngồi ghép là chuyện bình thường; nhường chỗ khi đã ăn xong vào giờ đông.

Giữ vệ sinh. Rác bỏ đúng chỗ, không vứt khăn giấy, que tăm xuống vỉa hè nếu hàng có thùng rác.

Uống đủ nước khi đi bộ cả ngày. Đi ăn kết hợp đi bộ trong phố cổ dễ khiến bạn quên uống nước, nhất là mùa hè oi bức. Mang theo chai nước và nghỉ chân ở hàng nước vỉa hè giữa các bữa sẽ giúp cả ngày dễ chịu hơn.

Quanh chợ Đồng Xuân: hàng ăn của người buôn bán

Khu chợ Đồng Xuân ở phía bắc phố cổ có nhịp ăn riêng, theo giờ của người buôn bán chứ không theo giờ của khách du lịch. Người bán hàng trong chợ và các phố quanh chợ dậy rất sớm, ăn sáng nhanh ở những hàng nhỏ trong ngõ chợ, trưa ăn cơm hộp hay bát bún ngay tại sạp. Vì vậy quanh chợ có nhiều hàng ăn bình dân, phục vụ nhanh, món đơn giản: bún, miến, cháo, xôi, cơm bình dân.

Với khách đến phố cổ, ăn một bữa quanh khu chợ là cách thấy một Hà Nội của lao động và buôn bán, khác với các phố ăn uống về đêm. Hàng ở đây ít chú trọng chỗ ngồi đẹp, khách ăn xong là đi, người bán làm liên tục. Nên ăn gọn, trả tiền nhanh và tránh đứng chắn lối xe chở hàng ra vào chợ.

Buổi tối cuối tuần, khu phố từ Hàng Đào lên phía chợ có chợ đêm bán quần áo, đồ lưu niệm, và dọc đường có các hàng quà vặt. Giờ và phạm vi chợ đêm có thể thay đổi theo quy định từng thời kỳ, nên nếu định đi, hãy hỏi lại thông tin hiện hành.

Ăn chay, ăn kiêng và dị ứng: chọn món thế nào

Ẩm thực phố cổ chủ yếu dựa trên thịt, nước dùng xương và nước mắm, nên người ăn chay cần chủ động hơn. Một số quán chay trong và quanh khu phố cổ phục vụ phở chay, bún chay, cơm chay với nước dùng rau củ, nấm. Ở các hàng thường, những món như xôi lạc, xôi ngô, chè, bánh rán ngọt, bánh cuốn không nhân có thể hợp, nhưng hành phi, mỡ hành hay nước mắm có thể có mặt; cần hỏi kỹ.

Người dị ứng lạc, tôm, cua, trứng nên lưu ý rằng nhiều món Hà Nội dùng những thành phần này một cách kín đáo: lạc rang rắc trên nộm và chả cá, ruốc tôm trong bún thang, cua đồng trong bún riêu, mắm tôm trong nhiều món chấm, trứng trong bánh gối, cà phê trứng. Ghi sẵn tên thứ mình dị ứng bằng tiếng Việt trên điện thoại để đưa người bán xem là cách nhiều khách nước ngoài dùng; người Việt thì cứ nói rõ khi gọi.

Người cần hạn chế đường, muối hoặc dầu mỡ có thể chọn món nước như phở, bún thang, cháo, và xin bớt nước béo, bớt đường trong đồ uống. Món chiên rán và chè là những thứ dễ vượt quá nhu cầu nếu ăn liên tiếp trong một buổi.

Câu hỏi thường gặp

Mấy giờ thì các hàng ăn ở phố cổ bắt đầu mở?

Hàng ăn sáng như phở, xôi, bánh cuốn mở từ khoảng năm, sáu giờ sáng. Hàng bún chả mở gần trưa, hàng quà chiều từ khoảng ba giờ chiều, hàng ăn tối từ khoảng sáu giờ. Mỗi hàng có giờ riêng, nên hỏi người ở gần để biết chắc.

Đi phố cổ buổi tối nên ăn món gì?

Buổi tối hợp với các món ngồi lâu như chả cá, lẩu, đồ nướng, ốc, nem nướng. Nếu muốn ăn nhẹ có phở xào, phở trộn, bún ngan, cháo, bánh mì nướng. Cuối tuần các phố ăn uống rất đông, nên đi sớm nếu cần chỗ ngồi.

Ăn sáng ở phố cổ nên chọn món gì nếu chỉ ở một ngày?

Phở là lựa chọn tiêu biểu nhất, sau đó là bánh cuốn nóng. Nếu muốn mang đi, xôi và bánh mì tiện hơn. Ăn sáng sớm còn giúp bạn thấy phố cổ lúc yên tĩnh trước khi đông khách.

Có hàng ăn nào mở xuyên đêm ở phố cổ không?

Một số hàng phở, cháo, bánh mì mở đến khuya phục vụ người đi làm ca và người đi chơi về muộn, nhưng không nhiều và giờ giấc thay đổi. Nên hỏi lễ tân nơi bạn ở hoặc người dân gần đó để biết hàng còn mở.

Ăn ở phố cổ có cần đặt bàn trước không?

Hàng ăn bình dân và vỉa hè gần như không nhận đặt bàn, cứ đến là ngồi. Những nhà hàng lớn hơn phục vụ chả cá, lẩu hay món ăn cho nhóm đông thì có thể nhận đặt trước, nhất là tối cuối tuần và ngày lễ.