Khi trời mưa to hay nắng gắt, vùng Hoàn Kiếm vẫn có nhiều chỗ trong nhà để đi: các bảo tàng trong khu phố Pháp, nhà hát múa rối nước bên hồ, phố sách và các hiệu sách, quán cà phê trên cao, trung tâm thương mại gần hồ. Phần lớn đều cách nhau vài phút đi bộ, nên có thể đi từ chỗ này sang chỗ khác trong lúc tạnh mưa hoặc theo bóng mát.
Bài này giúp sắp lại lịch trình khi thời tiết không chiều: chọn chỗ trong nhà theo sở thích, đi lại thế nào khi phố ngập hay nóng hầm, và những điều nên tránh khi có giông. Giờ mở cửa, lịch diễn và giá vé của từng nơi thay đổi theo thời gian, nên kiểm trực tiếp với nơi đó trước khi đến.
Thời tiết bất lợi ở Hà Nội trông như thế nào
Mùa hè, Hà Nội hay có mưa rào và giông vào chiều tối. Trời đang nắng có thể tối sầm trong ít phút, gió mạnh, mưa xối xả, có sấm sét, rồi tạnh sau một hai tiếng. Một số phố trong vùng trung tâm có thể ngập tạm thời khi mưa lớn, nước rút sau một thời gian. Những đợt nắng nóng kéo dài cũng làm việc đi bộ giữa ngày rất mệt.
Nắng nóng ở phố cổ thường cảm thấy gắt hơn số đo trên dự báo. Phố hẹp, nhà sát nhau, ít cây, mặt đường và tường nhà hấp nhiệt cả ngày rồi toả lại vào buổi tối, cộng với hơi nóng từ dòng xe máy. Khu phố Pháp nhiều cây và bờ hồ có mặt nước thì dịu hơn rõ rệt. Đây là lý do người quen Hà Nội tránh phố cổ giữa trưa hè, dù chỉ đi vài trăm mét.
Mùa đông và mùa xuân, khó chịu đến từ rét ẩm, mưa phùn kéo dài, gió bấc lạnh. Không nguy hiểm nhưng làm người không quen thấy mệt, nhất là khi đi bộ ngoài trời cả ngày.
Hiểu nhịp thời tiết giúp không bị động. Mưa giông mùa hè thường đến nhanh và đi nhanh, nên chỉ cần một chỗ trú vài giờ. Mưa phùn mùa xuân thì kéo dài, cần một kế hoạch đi bộ chịu được ẩm. Nắng nóng thì chia ngày thành hai nửa, nghỉ trong nhà giữa trưa.
Những chỗ trong nhà quanh Hồ Gươm
Bảo tàng trong khu phố Pháp. Khu phía nam và đông nam hồ có các bảo tàng lớn như Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, đủ cho một buổi chiều mưa. Nhiều bảo tàng nghỉ một ngày trong tuần và nghỉ trưa, nên kiểm lịch trước.
Nhà hát múa rối nước bên hồ. Múa rối nước là loại hình biểu diễn dân gian của đồng bằng Bắc Bộ. Nhà hát múa rối ngay cạnh hồ có nhiều suất diễn trong ngày; vào mùa đông khách nên đặt chỗ trước. Một suất diễn là một khoảng trú mưa, trú nóng rất hợp với gia đình có trẻ nhỏ.
Phố sách và hiệu sách. Phố sách gần khu phố Pháp có nhiều gian sách, mái che, chỗ ngồi đọc. Quanh hồ và khu Tràng Tiền cũng có các hiệu sách lâu năm. Ngồi đọc một cuốn sách về Hà Nội trong lúc ngoài trời mưa là cách hiểu thêm nơi mình đang đứng.
Quán cà phê trên cao. Các quán cà phê ở tầng trên nhìn xuống hồ hay xuống phố cổ cho cảnh mưa rất đẹp: dòng xe máy áo mưa đủ màu chảy chậm dưới phố, mặt hồ lấm tấm. Ngày mưa các quán này đông, nên đến sớm hơn cơn mưa thì tốt.
Trung tâm thương mại gần hồ. Vài trung tâm thương mại quanh khu phía nam hồ có điều hoà, nhà vệ sinh, chỗ ăn uống. Không phải điểm tham quan, nhưng là chỗ nghỉ tiện khi đi với trẻ nhỏ hay người lớn tuổi.
Chọn chỗ trong nhà theo người đi cùng
Gợi ý chung, chọn một hai chỗ cho một buổi mưa hay buổi trưa nóng:
| Người đi cùng | Gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Gia đình có trẻ nhỏ | Múa rối nước, bảo tàng có hiện vật lớn, trung tâm thương mại | Suất diễn ngắn, trẻ dễ theo dõi |
| Người thích lịch sử, văn hoá | Bảo tàng trong khu phố Pháp | Dành hai, ba tiếng cho một nơi |
| Người thích đọc, thích yên | Phố sách, hiệu sách, quán cà phê nhỏ | Ngồi lâu được, ít ồn |
| Nhóm bạn trẻ | Quán cà phê trên cao, quán ăn trong nhà phố cổ | Ngày mưa nên đến sớm để có chỗ |
| Người lớn tuổi | Bảo tàng có thang máy, quán ăn có chỗ ngồi tựa | Hỏi trước về cầu thang, lối đi |
Nếu cơn mưa chỉ là giông mùa hè, đừng huỷ cả buổi. Ngồi một chỗ đến khi tạnh, sau mưa không khí mát hẳn, bờ hồ sạch và vắng, là lúc rất đẹp để đi bộ tiếp.
Đi lại trong vùng trung tâm khi mưa
Đi bộ dưới mưa nhỏ trong phố cổ không khó vì nhiều phố có mái hiên nối nhau. Mưa to thì nên dừng lại trú, vì vỉa hè trơn, nước từ mái hắt xuống, xe chạy qua bắn nước. Áo mưa cánh dơi hay áo mưa bộ mỏng tiện hơn ô trong phố đông, vì ô vướng vào người khác và vào hàng hoá bày trên vỉa hè.
Gọi xe khi trời mưa thường lâu hơn và có thể đắt hơn ngày thường vì nhu cầu tăng. Nếu biết trước chiều nay có mưa, ở lại trong vùng đi bộ được và chỉ gọi xe khi đã tạnh. Khi một số phố ngập, xe có thể phải đi vòng, nên đừng hẹn giờ quá sát.
Đi qua chỗ ngập là việc nên tránh: dưới mặt nước có thể là hố ga mở, mép vỉa hè, đồ vật trôi. Đứng chờ nước rút ở chỗ cao, hoặc đi đường vòng. Xe máy chết máy giữa chỗ ngập là cảnh quen mỗi mùa mưa ở nhiều phố Hà Nội.
Nắng nóng: chia ngày và đi theo bóng
Ngày nắng nóng, người Hà Nội ra đường sớm và về muộn, giữa trưa ở trong nhà. Khách cũng nên làm theo: đi bờ hồ, phố cổ trước giữa buổi sáng, giữa trưa vào bảo tàng hay về nghỉ, chiều muộn mới ra lại. Một lịch như vậy vẫn cho cả ngày đầy đủ mà không bị kiệt sức.
Khi phải đi giữa ngày, chọn khu phố Pháp nhiều cây và vỉa hè rộng thay vì phố cổ hẹp, ít bóng. Đi phía có bóng nhà, bóng cây; dừng ở quán nước mỗi khi thấy khát. Đội mũ rộng vành, mặc áo sáng màu, thoáng. Người lớn tuổi và trẻ nhỏ dễ bị mệt vì nóng hơn người trẻ, cần nghỉ nhiều hơn.
Dấu hiệu say nắng như chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, da nóng đỏ, cần được coi trọng: đưa người mệt vào chỗ mát, cho uống nước từng ngụm, nới lỏng quần áo, và gọi cấp cứu 115 nếu tình trạng không cải thiện hoặc người đó lơ mơ.
Khi có giông: những điều không nên làm
Giông mùa hè ở Hà Nội có thể kèm gió mạnh và sét. Mấy điều cần tránh:
- Không đứng trú dưới cây lớn quanh hồ hay trong phố. Cây cổ thụ có thể gãy cành, đổ khi gió mạnh, và cây đứng một mình là điểm dễ bị sét đánh.
- Không đứng sát mép hồ khi có sấm sét. Vào trú trong một toà nhà kiên cố, cửa hàng, quán cà phê.
- Không trú dưới biển quảng cáo, mái tôn tạm, giàn giáo công trình. Những thứ này dễ bị gió giật bay.
- Không cố đi xe máy trong mưa giông lớn. Tầm nhìn kém, đường trơn, cành cây rơi. Dừng lại trú cho đến khi bớt gió.
- Không lội qua chỗ ngập không rõ độ sâu, nhất là gần cống, hố ga.
Phần lớn cơn giông chỉ kéo dài một thời gian ngắn. Chờ trong một chỗ an toàn là cách nhanh nhất để tiếp tục chuyến đi.
Ngày mưa cũng có cái đẹp riêng
Người đi chơi thường sợ mưa, nhưng nhiều người sống ở Hoàn Kiếm lại thích những ngày này. Sau cơn mưa mùa hè, không khí sạch bụi, mặt hồ xanh đậm hơn, cây cối như vừa được rửa. Phố cổ dưới mưa phùn mùa xuân, với những mái ngói ướt và ánh đèn vàng hắt xuống mặt đường, là một khung cảnh nhiều người chụp ảnh tìm kiếm.
Ngày mưa cũng là lúc phố vắng khách, các quán ít người hơn, người bán hàng có thời gian trò chuyện. Ngồi trong một quán nhỏ nhìn mưa, bạn sẽ nghe được những câu chuyện về phố mà ngày nắng đông khách không ai có thời gian kể.
Vậy nên, khi dự báo có mưa, đừng vội đổi chuyến. Chỉ cần sắp lại lịch: chỗ trong nhà vào lúc mưa, bờ hồ vào lúc tạnh, và giữ một chút thong thả cho những bất ngờ.
Một buổi chiều mưa gợi ý, đi bộ được hết
Nếu chiều nay trời mưa, đây là một cách sắp xếp mà quãng đi ngoài trời giữa các chặng đều ngắn:
- Đầu giờ chiều: vào một bảo tàng trong khu phố Pháp, dành hai tiếng. Mang áo mưa gấp gọn trong túi; nhiều bảo tàng có chỗ gửi đồ.
- Giữa chiều: đi bộ sang phố sách hoặc một hiệu sách gần đó, trên đường ghé mái hiên khi mưa nặng hạt.
- Cuối chiều: lên một quán cà phê nhìn ra hồ, ngồi nhìn mưa và chờ tạnh. Nếu tạnh, xuống đi nửa vòng hồ khi không khí còn mát.
- Chập tối: xem một suất múa rối nước nếu đã đặt chỗ, hoặc vào phố cổ ăn tối ở một quán có mái che kín.
- Buổi tối: nếu tạnh hẳn, bờ hồ sau mưa rất vắng và đẹp; nếu còn mưa, gọi xe từ một phố rộng để về.
Điểm mấu chốt là giữ các chặng gần nhau trong khu phía nam và quanh hồ. Đừng lên kế hoạch đi xa ra các quận khác trong ngày mưa giông, vì gọi xe và tắc đường sẽ ăn hết thời gian.
Ngày nắng nóng có thể dùng đúng lịch này, chỉ đổi chiều: buổi sáng sớm ở ngoài trời, giữa ngày vào bảo tàng, phố sách, quán cà phê, chiều muộn quay lại bờ hồ.
Câu hỏi thường gặp
Mưa ở Hà Nội thường kéo dài bao lâu?
Mưa giông mùa hè thường đến nhanh và tạnh sau một vài tiếng. Mưa phùn mùa xuân có thể kéo dài nhiều ngày nhưng nhẹ. Xem dự báo theo giờ giúp sắp lịch, nhưng giông mùa hè vẫn có thể xuất hiện bất chợt.
Phố cổ Hà Nội có bị ngập khi mưa không?
Khi mưa lớn, một số phố trong vùng trung tâm có thể ngập tạm thời rồi rút sau một thời gian. Tránh lội qua chỗ ngập không rõ độ sâu, chờ ở chỗ cao hoặc đi đường vòng.
Xem múa rối nước có cần đặt trước không?
Vào mùa đông khách, cuối tuần và dịp lễ, các suất diễn thường kín chỗ nên đặt trước là an toàn hơn. Lịch diễn, cách đặt chỗ và giá vé nên hỏi trực tiếp nhà hát hoặc qua kênh chính thức của nhà hát.
Ngày nắng nóng có nên đi bộ phố cổ không?
Nên đi vào sáng sớm và chiều muộn, nghỉ trong nhà giữa trưa. Khi phải đi giữa ngày, chọn khu phố Pháp nhiều cây, đội mũ, uống nước thường xuyên và nghỉ mỗi khi thấy mệt.
Bảo tàng gần Hồ Gươm có mở cửa mọi ngày không?
Nhiều bảo tàng nghỉ một ngày trong tuần và có thể nghỉ trưa. Lịch mở cửa từng nơi khác nhau và có thể thay đổi dịp lễ, nên kiểm trên kênh chính thức của bảo tàng trước khi đến.
Gặp giông khi đang ở bờ hồ thì trú ở đâu?
Rời mép hồ và tán cây lớn, đi vào một toà nhà kiên cố gần nhất như cửa hàng, quán cà phê hay sảnh một công trình. Không trú dưới cây, mái tôn tạm hay biển quảng cáo, chờ đến khi bớt gió mới đi tiếp.